Masterclass ‘Sterk in Raadswerk’

Masterclass ‘Sterk in Raadswerk’

In november 2016 heeft Bas Oosten op verzoek van het bestuur in een viertal avonden de basisbeginselen van Raadswerk uitgelegd. Bas deed dit graag, omdat hij zich nog levendig herinnert hoe hij samen met Gert Jan ooit helemaal zelf het wiel heeft moeten uitvinden. Van postvakje tot protocol was alles voor hen beiden nieuw en niemand die hen wegwijs maakte. Ze kwamen ineens uit het niets de Raad in en dat was voor iedereen wennen. Sinds het dualisme, waarbij een duidelijke scheiding tussen Raads- en Collegeleden ontstond, is er een griffie die raadsleden ondersteunt. Dat maakt het voor startende raadsleden een stuk eenvoudiger om de weg in deze wondere wereld te vinden.

Dat er nog steeds veel te leren valt werd duidelijk toen Bas ons meenam door de gemeentewet. En hij legde uit hoe het bestuurlijk stelsel in elkaar steekt, zodat het spel tussen ambtelijke lijn, college en raad steeds helderder werd. Ik heb alle vier de avonden als vertegenwoordiger vanuit het bestuur bijgewoond. Zeker nu ik recentelijk het thema opleiding en ontwikkeling heb opgepakt, wil ik weten waarop ik kan voortborduren. Bij toerbeurt kwamen ook onze fractieleden aanschuiven, die uit hun dagelijkse praktijk aanvulden wat hun werk inhoudt. De acht deelnemers kregen zo een mooi beeld. 

Zelf heb ik een aantal jaren terug in de steunfractie meegedraaid, dus veel kwam me bekend voor. Hoe belangrijk het is om mensen de basisbeginselen mee te geven werd snel duidelijk. Er zijn zoveel begrippen die nieuw zijn als je net begint. Zo hoorde ik een van de deelnemers naast mij zeggen: ‘Presidium, ik weet niet eens hoe je het schrijft, laat staan dat ik weet wat dit is’. Wat heel vanzelfsprekend is voor iemand als Bas, die inmiddels al jaren meedraait in de raad, is voor nieuwelingen abracadabra. Dan is er eerst wat tolk- en vertaalwerk nodig. Het is dus niet voor niks dat we zo’n basistraining hebben opgezet. Het presidium is een overleg tussen fractievoorzitters, waarin zij afstemmen met de raadsvoorzitter ondersteund door de raadsgriffier, over de onderwerpen die op de raadsagenda komen.

De diverse uitgangspunten en doelstellingen van het raadswerk zijn langsgekomen. Zo werd het de deelnemers duidelijk dat er nogal wat komt kijken bij het volksvertegenwoordiger zijn. Het goed kennen van de verhoudingen tussen partijen aan tafel en politieke onderwerpen is geen sinecure. En dan moet je ook nog goed voor ogen houden waar je wel en niet over gaat. Daarnaast is het kennen van de vormen van overleg belangrijk, waarin wisselend dialoog, discussie of debat worden ingezet. De instrumenten die je daarbij als raadsleden hebt en hun werking zijn ook handig om te kunnen toepassen, zoals amendementen en moties. 

Duizelt het u als lezer al? Dan ga ik nog even door. Na de eerste twee avonden die vooral een theoretisch kader boden, sloeg Bas de brug naar de praktijk. In de derde en vierde avond werden zo theorie en praktijk verweven. Dit door terug te blikken op de raadsvergadering in november, waarin de begrotingsbehandeling centraal stond. Sommige deelnemers hadden die bijgewoond en anderen hadden deze via “uitzending gemist” gekeken (dat kan via de gemeentelijke website). Deze vergadering is de ultieme gelegenheid voor de raad om het belangrijke begrotingsstuur in handen te nemen. Het college dient op hun verzoek verantwoording af te leggen over de gevaren beleidskoers en er worden keuzes gemaakt waaraan de beschikbare middelen voor de komende jaren aan besteed gaan worden. Een heel belangrijk sturingsinstrument dus, waarbij elke fractie de eigen kleur kan benadrukken door zich met specifieke standpunten te profileren.

Bas had ook een prachtige praktijkcasus meegenomen. Die moesten we ontrafelen om de essentie eruit te halen, aan de hand van de volgende vragen:

– wat willen we bereiken met het voorliggende stuk (doel)?

– wat moet daarvoor gebeuren (doen)?

– wat gaat dat kosten (duiten)?

Daaruit bleek hoe ingewikkeld stukken soms zijn geschreven. Helderheid en relevante inhoud vinden in ambtelijke stukken schijnt nog weleens een uitdaging te zijn. Tegenwoordig zijn er standaards waarin zowel ambtenaar als raad als het ware geloodst worden door een stuk. Dat helpt, en toch is het geen garantie, want zelfs nu verschijnen er op de moderne manier nog weleens digitale draken, die qua opbouw van een voorstel nog wel wat aan kracht kunnen winnen, zei Bas.

En de finale van deze masterclass, de vierde en laatste avond, kwam Gert Jan, die ons interactief meenam in de ingewikkelde samenhang in het sociale domein. Vele spelers en schijven integreren, zodat degene die sociale support nodig heeft die ook daadwerkelijk krijgt, is een interessante puzzel. Onder zijn bevlogen wethouderschap is het samenspel steeds beter en nog groeiende. Dat is na de diverse stelselwijzigingen echt nodig en Harderwijk doet dat heel goed. Er ligt nog een grote uitdaging om dit vast te houden en daar heeft Gert Jan zich met ziel en zaligheid aan verbonden.

Zijn inbreng maakte dat voor ons theorie en praktijk tot leven kwam. Bas sloeg van daaruit de brug naar een oefendebat. Hij had daarvoor een fictief fusieproces tussen buurgemeenten uitgeschreven, waarop wij ons konden voorbereiden om voor het echie op de bühne te staan. Gelukkig zonder publiek en pers, die meestal aanwezig zijn bij echte raadsvergaderingen, en daarmee de doelgroep zijn om te bereiken. Overigens zou dit best weleens een realiteit kunnen worden, want bestuurlijk Nederland staat onder druk. Wij hebben even kunnen oefenen in een soort proeverij door Bas verzorgd. Wilt u ook weten wat het raadswerk inhoudt en wat je allemaal in huis moet hebben, klik dan het volgende linkje (https://youtu.be/zdADtL8oRzs). Daarin wordt in vogelvlucht behandeld wat in deze vier avonden langskwam. 

Dit was het begin van onze investering in opleiding en ontwikkeling. Als vervolg wordt nu gewerkt aan een kaderopleiding. Daarin zullen vooral de dagelijks benodigde vaardigheden, als overtuigingskracht en dialoog-, discussie- en debatvaardigheden, naast het opstellen van voorstellen centraal staan. Zijn er mensen die hierin mee willen denken (voorbereiden programma) en/of doen (onderdeel training verzorgen of als kritische kijker bij debat aanwezig zijn) laat dit dan weten aan de redactie. Vanuit het bestuur willen we geworteld in de samenleving staan, dus waar mogelijk bouwen we ook samen aan de kwaliteit van onze huidige en toekomstige volksvertegenwoordigers.

Marjan van der Harst

Onze deelnemers over onze Bas en wat hebben ze van de cursus meegekregen?

 

Marlou Naber:

Er is meer tussen overheid en burger.

Kimberley Siccama:

Helemaal super hoe Bas alle informatie op een interactieve manier heeft weten over te brengen. Hij hield ons scherp en wist ons goed te betrekken bij de cursus. Al met al heb ik erg veel geleerd en ben ik een stuk wijzer geworden, zodat ik met een goede basis kan deelnemen aan de Harderwijkse politiek.’

Geertje van Oort

‘Gemeentepolitiek vond ik soms best lastig te begrijpen, veel jargon en termen die bij mij vraagtekens opriepen. Dankzij de Masterclass begrijp ik meer en is het ook ineens een stuk interessanter ;).

Hartelijk dank Stadspartij Harderwijk Anders!’ 

Harderwijk Anders