Koopzondag

Voors en tegens koopzondag Harderwijk

Waarschijnlijk is het u al opgevallen: uw aller Nieuwsbrief staat bol van de voors en tegens de koopzondag in Harderwijk. Het onderwerp is al geruime tijd een hot item in onze oh zo fraaie Hanzestad. Dat Stadspartij Harderwijk Anders al jaren fervent voorstander is, zal geen geheim zijn. Maar wij willen ook anderen aan het woord laten. Vandaar dat wij een aantal voor- en tegenstanders gevraagd hebben naar hun mening.

Wij zijn dan ook verheugd dat diverse hotspots uit uiteenlopende disciplines zo vriendelijk zijn geweest om mee te werken. Dat geeft wat meer duidelijkheid (ofschoon niet altijd even verrassend) over wat er leeft in Harderwijk. Dit in een poging om de ontstane patstelling te doorbreken.

Het wordt namelijk hoog tijd dat de kogel door de kerk gaat en dat we eindelijk een besluit nemen. Met andere woorden: niet lullen maar poetsen!

Veel leesplezier!

GEEN KOOPZONDAG IN HARDERWIJK: GEMISTE KANS!

De koopzondag is ingevoerd tijdens het eerste paarse kabinet. Het eerste kabinet zonder christelijke partij, door minister Hans Wijers. Er kwam veel protest en kritiek uit de christelijke hoek en kleine zelfstandigen. Ik kan mij nog herinneren dat in 1993 in Utrecht 8 koopzondagen werden toegestaan. Kleine zelfstandigen vonden het maar niets en zagen hun vrije dag in rook op gaan. Maar toch gingen ze open en dat was niet onverdienstelijk.

Inmiddels, in elke grote stad, zijn op alle zondagen de winkels open en is zondag uitgegroeid tot de beste koopdag van de week. Wat logisch is, omdat zaterdag (wat eerst de beste koopdag was) verworden is tot een verenigingsdag en daarom gaan mensen tegenwoordig massaal op zondag naar de stad om te shoppen. De leegstand in steden zoals Harderwijk heeft daar gedeeltelijk mee te maken.

Ik denk dat Harderwijk zich achter de oren moet krabben om geen koopzondag toe te staan. Ondernemers kunnen immers zelf bepalen of ze open gaan of niet. Ik denk dat de meeste ondernemers na het eerste jaar overstag gaan (waarschijnlijk nog wel eerder). Persoonlijk zeg ik dat er geen beperking moet zijn met betrekking tot de zondagsopening. Maar laten we beginnen met 12 zondagen per jaar!

Ton Willekes

Grand café restaurant Hertog Karel

Ha Hans,

Wij hebben besloten om dit op dit moment niet te doen. Dit onderwerp heeft naar ons inzicht nu wel genoeg aandacht gehad. Op dit moment is er niets aan toe te voegen en gaan we weer in herhaling. Dat vinden we niet zinvol.

Vriendelijke groet,

Peter Sels

Fractievoorzitter CDA

Koopzondag in Harderwijk? Nog even geduld a.u.b.

Er zijn maar weinig onderwerpen in onze lokale politiek die de afgelopen jaren zo dominant op de voorgrond hebben gestaan als de koopzondag. Een gevoelig onderwerp, beladen met emoties bij voor- en tegenstanders. Niet alleen voor, maar ook achter de schermen zijn er veel gesprekken gevoerd over dit onderwerp. Dat de koopzondag er eens zal komen daar is iedereen wel van overtuigd, de vraag blijft alleen wanneer. Vooralsnog lijkt het erop dat we geduld moeten hebben tot de volgende raadsperiode, medio 2018. Voor veel ondernemers, bewoners en bezoekers onbegrijpelijk maar helaas wel realiteit.

Nu zien ondernemers met lede ogen aan hoe inwoners uit Harderwijk en omgeving op zondag uitwijken om te winkelen, uitwijken naar Amersfoort, Zwolle, Nijkerk of Zeewolde. Of leggen uit aan onbegrijpende toeristen dat er in Harderwijk toch echt geen koopzondag is.

Ondertussen tikt de tijd gewoon door in de binnenstad. We kampen met leegstand,(maar welke middelgrote provincieplaats overigens niet!), bezoekersaantallen staan onder druk en we zien een duidelijke verschuiving in het koopgedrag van de consument. ‘Is de koopzondag dan dé oplossing voor alles; voor de leegstand, de daling in bezoekersaantallen en het gebrek aan grote ketens?’. Deze vraag komt vaak voorbij. Helaas is dat te makkelijk gedacht. Ondanks dat we de crisis achter ons hebben gelaten, zien we nog maar een heel beperkt herstel in de detailhandel.

Het aankoop- en bestedingsgedrag van de consument is definitief veranderd. De rol van binnensteden is ook enorm aan het veranderen. Waar afgelopen decennia de detailhandel de binnensteden heeft gedomineerd, zie je nu steeds meer andere functies verschijnen. Het belang van wonen neemt toe, een goed en gevarieerd aanbod van horeca is onmisbaar, toeristische voorzieningen, diensten, cultuur, een goed aanbod aan evenementen, aanwezigheid van

 
zorgaanbieders, noem maar op. De binnenstad zal veranderen van ‘place-to-buy naar place-to-be’. Deze transitie is al even gaande en zal komende jaren alleen maar sneller gaan. In ‘Visie op een andere Binnenstad’ kijken we vooruit en zorgen we ervoor dat onze binnenstad toekomstbestendig is. Hiervoor slaan we de handen ineen: ondernemers, centrummanagement, Heerlijk Harderwijk, vastgoedeigenaren, culturele organisaties, bewoners en gemeente.

Gelukkig heeft onze binnenstad bijna alle ingrediënten in huis om die aantrekkelijke ‘place-to-be’ te zijn. We hebben een mooie historische binnenstad, we zijn aantrekkelijk voor toeristen en de verdere ontwikkeling van het boulevardgebied is veelbelovend. Daarnaast hebben we een goed cultureel aanbod en een goedgevulde evenementenkalender. Bezoekers aan de binnenstad waarderen dit nu al. We zien een aanzienlijke stijging van het aantal evenementen op zondag zoals het Blije Bietjes festival , Culihoppen, de IJsbaan, Longboardtours en de Aaltjesdagen.

Deze evenementen zijn juist op zondag druk bezocht. Tel daarbij op de kleinschaligere activiteiten op het strandeiland of in de verschillende uitgaansgelegenheden en we zien een duidelijke behoefte tot de invulling van een aantrekkelijk programma op de zondag. Dit is steeds meer een dag geworden waarop iedereen wel tijd heeft om te winkelen, evenementen te bezoeken of een bezoek te brengen aan de horeca. Een koopzondag, al is het maandelijks of in combinatie met evenementen, is onmisbaar in deze ‘place-to-be’. Wanneer het zover zal zijn? Wie zal het zeggen. Vooralsnog is het: ‘Koopzondag in Harderwijk? Nog even geduld a.u.b.!’

Renate Slokker

Centrummanager Binnenstad Harderwijk 

Waarom is de  Christenunie voor de zondagsrust?
Wij geloven… maar niet in een 24-uurs economie. Wij zijn ervan overtuigd dat het goed is dat er een gezamenlijk ‘rust-moment’ in de week is, waarin niet het consumentisme de boventoon voert, maar waarin er tijd is om om te zien naar elkaar, om elkaar te ontmoeten, om voor elkaar te zorgen. De een doet dat door naar een kerk te gaan, de ander door bij zijn of haar ouders of grootouders op bezoek te gaan en weer een ander trekt er met de familie op uit. Dat klinkt misschien wat oubollig, maar het zijn wel kostbare momenten, die een mens nodig heeft. Het almaar ‘doorhollen’ in de maatschappij maakt dat we op een gegeven moment onszelf voorbij hollen – met alle gevolgen van dien. Durven we nog stil te staan bij het goede van het leven?

Eén van de meer recente ontwikkelingen in de maatschappij is dat ‘de zorg’ steeds minder door de overheid wordt geregeld. Dat betekent dat de samenleving – u en ik – dit meer zelf moeten doen. Dat kan niet als we ‘24/7’ bezig zijn met andere zaken.

Meer dan eens is in de discussie omtrent de koopzondag aangevoerd dat de Harderwijkse ondernemers hierdoor de concurrentieslag met andere gemeenten verliezen. Dat dient ernstig gerelativeerd te worden. De grootste concurrent is het internet! Daar helpt ook de koopzondag niet tegen. Verder leidt een koopzondag ertoe dat winkeliers zich gedwongen kunnen voelen om (ook) open te gaan – ‘want mijn concurrent is ook open’. Zeker voor de kleine zelfstandigen is dat een drama want zij hebben geen ‘blik jongeren dat ze kunnen opentrekken’ (zo is mij meer dan eens meegegeven).

De meeste winkels zijn gedurende vele uren in de week open – de supermarkten nog veel meer! – waarmee er voldoende tijd is om te winkelen en om de boodschappen te doen. Het argument dat het zo gemakkelijk is om op zondag nog even een pak suiker te halen (want vergeten), overtuigt mij niet. Ik betwijfel ook ten zeerste of een zondagsopenstelling leidt tot meer inkomsten voor de ondernemers, want men kan een euro maar één keer uitgeven. Anders gezegd: over het algemeen zal men niet op zaterdag én op zondag een nieuwe spijkerbroek kopen.

Harderwijk moet zich in dezen ook niet rijker rekenen dan zij is. Wij zijn geen Amersfoort of Zwolle of Utrecht. Die steden hebben een groter centrum met meer winkels en zijn daarom aantrekkelijker om op zondag naar toe te gaan – voor diegenen die dat willen. Ik ben van mening dat er nog een wereld te winnen is in Harderwijk zelf! Het is aan de ondernemers om de mensen uit te nodigen – of uit te dagen, zo u wilt – om in de eerste plaats de inwoners van Harderwijk en Hierden zelf en daarna breder naar de binnenstad te halen. Waarom is er bijvoorbeeld niet een paar keer per jaar een grote modeshow, waarbij de kledingzaken hun nieuwe kledinglijn voor het voetlicht brengen? Ik heb het al eens genoemd, maar daar is niks mee gedaan. Hoe kan het dat de Harderwijkse braderieën in de zomer er zo lamlendig bij liggen? De helft van het aantal winkels was open, de andere helft niet – de helft van de kramen was leeg. Dat nodigt niet erg uit! I hate to say this, maar de braderieën in Ermelo en Nunspeet lopen als een tierelier! Ik zeg het voorzichtig, maar ‘ondernemen’ is meer dan alleen op de winkel passen.

De zondagsrust is geen rustig bezit, maar wij zijn ervan overtuigd dat de voordelen ervan zwaarder wegen dan de (vermeende) voordelen van de koopzondag.

Het lijkt ons goed om hierin meer de samenwerking op te zoeken: ondernemers onderling, maar ook de samenwerking met de gemeente. Het bestuur van Harderwijk heeft al laten zien dat zij wil meedenken – en dat blijven we doen!

Marcel Companjen

Fractievoorzitter ChristenUnie

Gemeente Belang  wil GEEN koopzondag in Harderwijk en Hierden, maar winkelrust op zondag

De consument kan zijn euro’s maar eenmaal uitgeven. Door winkelrust geven klanten niet minder euro’s uit maar wordt er op andere dagen meer gekocht. Winkels behouden vrijwel een gelijke omzet. Dit is door onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB) bevestigd. Winkelrust kost nauwelijks werkgelegenheid volgens het CPB. Verloren werkgelegenheid wordt snel gecompenseerd door extra inzet van personeel op andere dagen. Winkelrust is goed voor de diversiteit van het winkelaanbod. Grote ketens hoeven het straatbeeld in Harderwijk niet te beheersen. Dankzij winkelrust op zondag hebben de kleinere en zelfstandige winkels meer kans om te overleven. Een dag winkelrust geeft hen de gelegenheid om op adem te komen. De slager zal zijn eenmanszaak niet zo snel van de hand doen als hij één dag in de week rust krijgt zonder dat hij zijn klanten verliest aan de grote buurman.

Keuzevrijheid is een wassen neus. Voor winkelpersoneel en kleine winkeliers is er bij een koopzondag geen andere keuze dan de zogenaamd ‘vrijwillige’ verplichting om te gaan werken. Winkelrust behoudt deze groep haar keuzevrijheid. Winkelrust biedt gemeenschappelijke vrije tijd. Een dag waarop familie en vrienden in de gelegenheid zijn elkaar te ontmoeten. Winkelrust geeft meer lucht aan het vrijwilligerswerk. Het wordt voor kerken en verenigingen eenvoudiger om vrijwilligers te vinden voor het ondersteunen van (noodzakelijke) activiteiten. De zondag is een gemeenschappelijk rustpunt dat waarde heeft.

Dankzij Winkelrust kan de zondag de speciale dag blijven die het is voor veel mensen. Een dag van rust, reflectie en bezinning. Een dag die anders is dan alle andere dagen. Winkelrust beantwoordt aan de Bijbelse notie dat er zes dagen gewerkt wordt en dat de zondag een rustdag is. Winkelrust voorkomt dat de druk op mensen met bezwaren tegen zondagswerk, om toch te werken en collegiaal te zijn, toeneemt. Het gaat dan niet alleen meer over keuzevrijheid maar ook over gewetensvrijheid.

Bert Holleman

Raadslid Gemeentebelang Harderwijk-Hierden

Dossier koopzondag: Case dismissed?

Het zal jullie de laatste maanden niet ontgaan zijn, er is veel gezegd en geschreven over de koopzondag, of zoals we hem gekscherend in onze fractie al noemen, de Joopzondag.

Voor de confessionele partijen in onze raad: de ChristenUnie, het CDA en Gemeentebelang, is het niet makkelijk. Ze willen geen van allen dat dit vraagstuk nog speelt bij de volgende verkiezingen, maar geen van hen durft voor het zover is een eerste stap voorwaarts te zetten. Wellicht zouden ze het hun eigen leden nog uit kunnen leggen, maar zeker hun electoraat niet.

Over uitleggen gesproken: Tot tweemaal toe is Joop van der Veere van Gemeentebelang naar buiten getreden met de mening dat wat hem betreft de koopzondag best ingevoerd zou mogen worden. Tot twee maal toe kwam direct hierna hun fractievoorzitter, Gerrit Kevelam, als kruisridder in het nieuws: ‘Zijn’ fractiegenoten zouden nimmer instemmen, de fractiediscipline was overduidelijk nog groter, dan de overtuiging van Joop. Snappen jullie, Joopzondag?

De confessionele partijen lijken met hun verkiezingsbelofte zichzelf behoorlijk in de eigen voet te hebben geschoten. De roep in de stad voor een koopzondag neemt steeds harder toe. De CDA achterban is verdeeld over dit onderwerp en mogelijk kost hen dit kiezers, of ze nu voor of tegen zijn. De CU krijgt er komende verkiezingen een concurrent bij: de SGP gaat weer meedoen hebben ze aangegeven. En Gemeentebelang, ach, vraag is hoe lang je een ongeleid projectiel als Joop in de klauw kunt houden als fractievoorzitter.

Maar ondertussen gaat de strijd om te overleven in de binnenstad bij ondernemers door. Zij zien nog steeds een deel van de omzet verdwijnen naar Nijkerk, Zwolle, Lelystad, Amersfoort, Apeldoorn… Deuren sluiten, personeel komt op straat te staan en de aantrekkelijkheid van de binnenstad brokkelt verder af.

En wij? Wij zullen ons uiteraard blijven inzetten voor de koopzondag. Zullen de discussie blijven voeren waar dit relevant is in het debat. In onze ogen zijn Harderwijkers, of het nu ondernemers of klanten zijn, prima in staat zelf keuzes te maken of zij op zondag in de stad te vinden zijn of open gaan. Zij hebben zeker geen moralistische bemoeienis van de raad nodig!

Wordt vervolgd…

Jack van Zundert

Harderwijk Anders